الشيخ السبحاني

48

رسالهء توضيح المسائل (فارسى)

خداى شما خداى يگانه است ، جز او خدايى نيست و او بخشنده ومهربان است . آنگاه قرآن در آيه بعد هماهنگى جهان را گواه بر اين مدعا مىگيرد ومىفرمايد : ( إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ وَ الْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِما يَنْفَعُ النَّاسَ وَ ما أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّماءِ مِنْ ماءٍ فَأَحْيا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها وَ بَثَّ فِيها مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَ تَصْرِيفِ الرِّياحِ وَ السَّحابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ) ( سوره بقره آيه 164 ) . در آفرينش آسمانها و زمين و گردش شب و روز وحركت كشتى در دريا به سود مردم وفرود آمدن باران از آسمان كه به وسيله آن زمين پس از مردنش زنده مىشود وپخش موجودات زنده در زمين و گردش بادها وحركت ابر موجود ميان آسمان و زمين ( در همه اينها ) ، گواه روشن براى افراد عاقل وخردمند است . در اين آيه ، سخن از نظام آفرينش است كه گواه بر وحدانيّت تدبير ويگانگى خالق جهان است . توحيد در عبادت : مقصود از اين اصل ، اين است كه فقط بايد خدا را پرستش كرد و از پرستش غير او دورى جست . در اينجا بايد دو مطلب روشن شود : 1 - چرا بايد خدا را پرستش كرد ؟ 2 - چرا بايد غير او را پرستش نكرد ؟ پرستش خدا انگيزه هايى دارد ، بزرگترين انگيزه آن ، كمالى است كه انسان در خدا سراغ دارد و آگاهى از اين كمال ، سبب مىشود كه انسان خود به خود در برابر آن كانون كمال ، خضوع و خشوع كند . اين نوع انگيزه ، مخصوص طبقه عارف وآشنايان به مقام ربوبى است ؛ ولى طبقات ديگر ، خدا را از آن جهت پرستش مىكنند كه او سرچشمه نعمتها وفيض ها است و يكى از